علیرضا خامسیان
پس از گذشت دو سال ار حاکمیت بلامنازع و یکپارچه جریان حاکم، آثار ونتایج شدیداً خسارتبار و فاجعهآفرین رویکردها و سیاستها و اقدامات غلط غیرکارشناسانه و شعاری، به تدریج چهرهنمایی میکند علیرغم صرف 120 میلیارد دلار سرمایه کشور طی دو سال اخیر، بیکاری مهار نشده و تورم به نحو سرسامآوری در حال افزایش است.
گرانی سرسامآور و غیرقابل کنترل اقلام و کالاهای مصرفی و قیمت اجاه و فروش مسکن، ضعف و ناتوانی در تصمیمگیری و مدیریت مشکلاتی نظیر بنزین و در نتیجه افزایش ناگهانی قیمت کالاها و خدمات ظرف دو هفته اخیر، علائم و نشانههای آشکار شکلگیری بحرانی واقعی در عرصه اقتصادی به شمار میآید.
در عرصه سیاست خارجی نیز اکنون نتایج و عواقب راهبردها و سیاستهای غلط و مدیریت دیپلماتیک شعاری و ناکارآمد را به روشنی میتوان مشاهده کرد ارجاع پروند اتمی ایران به شورای امنیت و صدور قطعنامههای متعدد آژانس بینالمللی هستهای علیه ایران و نیز صدور سه قطعنامه علیه ایران از سوی شورای امنیت سازمان ملل و در نتیجه اعمال تحریمهای زیانبار، کشور را هم از نظر بینالمللی و روابط خارجی و هم از نظر شرایط داخلی در شرایط ناگوار و پرمخاطرهای قرار داده است.
قطع روابط و همکاریهای اقتصادی و کاهش چشمگیر سرمایهگذاری خارجی و تحریم کالاها و قرار گرفتن کشور در شرایطی که مسئولان بلندپایه به صراحت آن را شرایط جنگ میخوانند ارمغان دوساله سیاست خارجی حاکمان جدید برای کشور است.
احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران نکتهای است که منتقدان سیاست هستهای جدید از مدتها پیش بدان گوشزد کرده و مسئولان نظام را به اصلاح مواضع وسیاستهای خود توصیه کردهاند. اما متولیان امور همواره ضمن تکذیب چنین احتمالی منتقدان را عدهای مرعوب در برابر آمریکا و تجدیدنظرطلب خواندهاند و رئیسجمهور نیز با دلائلی همچون مهندس بودنشان و نیز توکل به خدا بیپایه بودن احتمال حمله نظامی را اعلام نمودند ولی رهبری انقلاب در دیدار با کارگزاران و مسئولان نظام حمله نظامی آمریکا را امری محتمل دانسته و تأکید نمودند این احتمال هر چند اندک اما نظر به اهمیت آن باید جدی گرفته شود این سخنان از آن رو مهم تلقی میشود که برای اولین بار در سطح رسمی و برخلاف تمامی اظهارنظرهای گذشته مسئولان هشدارهای منتقدان راهبرد جدید هستهای مورد تأیید قرار گرفته است.
از این رو به نظر میرسد برخلاف برخی ساده انگاریها به واسطه عملکرد ضعیف حاکمیت در عرصه سیاست خارجی خطر حمله نظامی را نمیبایست از نظر دور داشت و به همین دلیل این مهم به جهت خسارتهای فراوانی که برای کشور در بر دارد موجب نگرانیهایی برای دلسوزان این مرز و بوم شده است. از این رو منافع ملی ما کشور در حل اختلاف دو دولت ایران و آمریکا از بحران اتمی تا مسأله عراق بر سر میز مذاکره و از طریق دیپلماتیک است. این که تا کنون این امر میسر نشده است، قطعاً سیاست خارجی جمهوری اسلامی به سهم خود نقش مهمی ایفا نموده است و به ویژه دولت فعلی با تشدید تنش با خارج سهم قابل توجهی در آن داشته است.
باید همچنان طرفین را به اجتناب از ماجراجویی و نشستن به سر میز مذاکره دعوت نمود و از دست زدن به اقدامات تخریبی بیشتر برحذر داشت. از سوی دیگر باید دولت ایالات متحده آمریکا و دیگر همپیمانانش را به خویشتنداری و اجتناب از ماجراجویی دعوت کرد و از همه طرفداران حل مسالمتآمیز اختلافات بین دو کشور خواستار آن بود که از هر اقدامی که به وخامت بیشتر وضعیت بحران کنونی بین دو کشور منجر میشود جلوگیری نمایند دولت آمریکا باید متوجه این واقعیت باشد. جنگی که امروز در عراق جریان دارد با هر اقدام مشابه دیگری علیه یک کشور دیگر در منطقه میتواد به یک فاجعه بزرگ و به مراتب گستردهتر از عراق منجر شده و کل منطقه را در آتش خود محو و نابود کند.
تشکیل یک کنفرانس امنیت و صلح منطقهای با شرکت تمامی کشورهای منطقه و با ایجاد امکانات تأثیرگذاری همه احزاب و نهادهای مدنی کشورهای عضو در جریان تدارک و برگزاری این کنفرانس تنها راه ممکن برای جلوگیری از گسترش دامنه قهر و خشونت ترور و جنگ در منطقه است چنین کنفرانسی نه فقط راه حلی برای بحران های جاری از عراق تا لبنان و نیز مناقشه اعراب و فلسطین و حتی اختلافات بین دو جناح فلسطینی است بلکه تنها طرح ممکن برای اعاده صلح پایدار بین کشورهای منطقه و ایجاد مناسبات متقابل سیاسی اقتصادی و اجتماعی بین آن به جای خصومتهای کنونی نیز میباشد.
کشور ما باید از مشارکت در هر گونه تلاش مشترک برای تخفیف بحران های دامنگیر منطقه خاورمیانه استقبال کند راه رسیدن به صلح و امنیت در منطقه نه اعلام ارسال دهها میلیارد دلار سلاح به آدرس کشورهای متخاصم در منطقه و وارد کردن نیروی نظامی رسمی یک دولت دیگر به عنوان سازمان تروریستی توسط دولت آمریکا و نه تبدیل تکنولوژی اتمی به معیار قدرت و موضوع رقابت در منطقه توسط دولت است این هر دو در خدمت ادامه خصومت و خشونتهایی است که تا کنون تاریخ پردرد و رنج مردم کشورهای خاورمیانه را رقم زده است راه بازگشت از این مسیر ویرانگر مسدود نمودن منابع تغذیه دیکتاتورها تلاش برای ایجاد امکان تنفس و عرض وجود برای مدافعان صلح و امنیت و آزادیهای مدنی در منطقه است.
